Fondacija IPACC
“Institut za mir i suživot civilizacija”
Sarajevo, Bosna i Hercegovina

Foundation IPACC
“The institute of peace and coexistence of civilizations , Sarajevo, Bosnia and Herzegovina

BOSNA POD AUSTROUGARSKOM MONARHIJOM

PRELAZAK DRŽAVE BOSNE IZ OSMANSKOG CARSTVA POD UPRAVU AUSTROUGARSKE

Berlinskim ugovorim DRŽAVA BOSNA  je izuzeta iz Osmanskog carstva i upravljanje Bosnom preuzima Austrougarska monarhija.U to vrijeme, ime države je još uvijek bilo Bosna, bez dodatka „i Hercegovina“.

Izvor: Skenirao: J.S. Arkenberg, Odeljenje za istoriju, Cal. State Fullerton. Prof. Arkenberg je osavremenio tekst..,© Paul Halsall, jul 1998

Iz mape Balkana, granice država po „Berlnskom ugovoru iz 1878.godine, vidi se sljedeće:

  • Austrougarska preuzima Upravljanjem Bosnom u granicama u kojima je danas država Bosna i Hercegovina, a dio Bosne iz vremena pod OSMANSKIM carstvom koji se zvao Novopazarski sandžak, ostao je i dalje pod otomanskim carstvom.
  • Današnja Srbija je nosila naziv Nezavisna Kneževina Srbija i zauzimala je samo prostor današnje Srbije južno od Save i Dunava, znači Mačvu, Šumadiju, uključujući i sliv Zapadne Morave, a gradovi: Sjenica, Novi Pazar , ostali su pod upravom i u sastava Osmanskog carstva.
  • Hrvatska je bila kompletna pod Austrougarskom, ali ne cjelovita, već je bila u 4 pokrajine, i to: Hrvatska i Slavonija, koje su bile pod Mađarskom dominacijom i Dalmacija i Istra koje su bile pod dominacijom Austrijskog carstva.

                                                                                                                                                      Mapa broj 2.

                                                                 Austro-Ugarska iz 1905 godine

Iz mapa br.2., a koja prikazuje Austrougrsku monarhiju iz 1905. godine, što je pred kraj Austrougarskog carstva, vide se sljedeće bitne činjenice za Bosnu, Srbiju i Hrvatsku:

  • Današnja Republika Srbija  južno od rijeka Sava i Dunav, nije bila u okviru Austrougarskog carstva, ali je Vojvodina bila u okviru Austrougaraskog carsta i tada, pa sve do sve do 1918. godine.
  • Današnja Republika Hrvatska , njen središnji dio i bio pod upravom Mađara, a Istra, zatim sva ostrva na Jadranskoj obali i Dalmacija od Zadra, pa do krajnjeg juga, bila su pod upravom Austrijskog arstva.
  • Bosna i Hercegovina nije bila ni pod Austrijskim carstvom ni pod Ugarskim carstvom, već je kao treća zemlja, imala korpus separatos, nad kojom je bila zajednička uprava Austro-ugarske monarhije.
  • Za državu Bosnu i Hercegovinu je najbitnija činjenica da je po preuzimanju upravljanjem nad Bosnom od Osmanskog carstva, čitava Bosna pootpala pod vlast Austrougarske, što znači nije bila podijeljena između Austrije i Mađarske. Bosna je dobila poseban status, status separatos.

Austougarska je prema Bosni učinila  velike nepravde i to:

  • Austrougarska je po prvi put izmijenila ime države BOSNE , na način da je u ime države Bosne, dodala i ime jednje regije u Bosne, regije Hercegovina, pa je po prvi put u istoriji država dobila naziv Bosna i Hercegovina.
  • AUSTROUGARSKA vlast, internom naredbom (AUSTRO-UGARSKE) Zemaljske vlade Bosne i Hercegovine od 4. 10.1907. godine, zvanično ukinula Bosanski jezik. U NAREDBI od 4. 10. 1907. godine, je naređeno da se “zemaljski jezik” (Landessprache) ima svuda službeno nazivati “srpsko-hrvatskim,” odnosno “hrvatsko-srpskim”.
  • Austrougarska vlast je istom naredbom od 04.10.1907. godine, ukinula i pismo BOSANČICU koje je bilo u upotrebi hiljade godina. Treba istaći da je Povelja Kulina Bana napisana pismom  BOSANČICA.
  • Tako je Austrougarska on NACIJE Bosna, uvele naziv Bosna i Hercegovina, od naroda Bosanci prihvatila naziv Bošnjaci, zabranila BOSANSKI jezik, a uvela srpsko-hrvatsi jezik, zabranila pismo BOSANČICU.
  • Najveća nepravda prema državi Bosni, učinjena je kad je Austrougarski car Franc Jozef proglasio aneksiju Bosne i Hercegovine 5. oktobra 1908. godine . 

Kolika je nepravda dodavanjem naziva regije Hercegovina u ime države Bosne, vidi se iz činjenice da je 1918. godine, u prvu „Jugoslaviju“ , nije ušla država Hrvatska, već su prvo 1918.godine ušle tri regije: Dalmacija, Hrvatska i Slavonija,  a tek 1944. godine je ušla i regija ISTRA. Znači, od četiru regije ime države Hrvatske je svedeno na jedan naziv, na HRVATSKA, a od države Bosne, stvoren je naziv države Bosna i Hercegovina.